چه کسی جانشین علی خامنهای خواهد شد؟
نشنال اینترست: مرگ خامنهای در بحبوحه کارزار نظامی گستردهتر آمریکا و اسرائیل با نام رمز «عملیات خشم حماسی» بر علیه ایران رخ داد که توسط دونالد ترامپ آغاز شد. به عنوان بخشی از این کارزار، ایالات متحده و اسرائیل تهران و دیگر شهرهای ایران را در چیزی که مقامات هر دو کشور آن را عملیاتی بزرگ برعلیه رهبری و زیرساختهای استراتژیک ایران توصیف کردند، مورد حمله قرار دادند. بنا به گزارشها، موشکها و حملات هوایی به اهدافی در مناطق مرکزی، جنوبی و شرقی تهران اصابت کردند. پس از حملات به بیت رهبری در روز شنبه، اسرائیل به سرعت مرگ خامنهای را اعلام کرد. ترامپ چند ساعت بعد در یک پست اجتماعی، این کار را انجام داد و رهبر سابق را به عنوان «یکی از شرورترین افراد تاریخ» محکوم کرد.
با مرگ ناگهانی خامنهای، ایران وارد یک نقطه عطف تاریخی شده است. رهبر دیرین انقلاب صرفاً یک رئیس دولت نبود؛ او یکی از آخرین چهرههای اصلی نسل بنیانگذاران جمهوری اسلامی بود.
او که در سال ۱۹۳۹ در شهر مشهد در خانوادهای روحانی با پیشینه آذری متولد شد، در حوزههای علمیه رشد کرد و در جنبش ضد شاه از نظر سیاسی فعال شد. او در قم زیر نظر روحانیون برجسته، از جمله روحالله خمینی، تحصیل کرد و سالها تحت فشار دولت پهلوی، از جمله دستگیری، در زندان و تبعید داخلی، بود. این تجربیات اولیه به شکلگیری اعتبار انقلابی او و بیاعتمادی دیرینهاش به مخالفان داخلی و نفوذ خارجی کمک کرد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، خامنهای به سرعت وارد نظم سیاسی جدید شد. او عضو شورای انقلاب اسلامی شد، در مجلس خدمت کرد و به عنوان امام جمعه تهران منصوب شد. در این سمت، او در ژوئن ۱۹۸۱ از یک سوءقصد جان سالم به در برد، زمانی که بمبی که در یک ضبط صوت در حین سخنرانی منفجر شد و بازوی راست او را برای همیشه از کار انداخت. بعداً در همان سال، پس از ترور رئیس جمهور محمد علی رجایی، او به عنوان رئیس جمهور ایران انتخاب شد و از سال ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۹ خدمت کرد. پس از مرگ خمینی در سال ۱۹۸۹، او توسط مجلس خبرگان به عنوان جانشین مربی سابق خود به عنوان رهبر عالی منصوب شد - مقامی که از آن طریق برای سه دهه و نیم آینده بر جهتگیری سیاسی، نظامی و ایدئولوژیک ایران تسلط داشت. حمله سال ۱۹۸۱، ریاست جمهوری او و ارتقاء او در سال ۱۹۸۹، همگی نکاتی هستند که باید مستقیماً به آنها پرداخته شود.
به عنوان رهبر عالی، حکومت خامنهای در مراحل متمایزی شکل گرفت. ابتدا، او برای فرار از سایه اکبر هاشمی رفسنجانی تلاش کرد و با ایجاد شبکههای وفادار در سراسر کشور، به ویژه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قدرت خود را تثبیت کرد. او بعداً با موج اصلاحطلبی که با انتخابات محمد خاتمی در سال ۱۹۹۷ ظهور کرد، مقابله کرد و به گسترش آزادی مطبوعات، فعالیتهای دانشجویی و مخالفتهای فکری با کنترل شدیدتر، تعطیلی رسانهها و سرکوب پاسخ داد. در سالهای پس از آن، او بر گسترش برنامههای موشکی و هستهای ایران، تعمیق نفوذ منطقهای ایران پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، سرکوب جنبشهای اعتراضی بزرگ داخلی و رویاروییهای مکرر با واشنگتن نظارت داشت. او با اکراه به توافق هستهای برجام در سال ۲۰۱۵ رضایت داد، سپس پس از خروج ایالات متحده از آن در سال ۲۰۱۸، ادعای تبرئه کرد. او در سالهای پایانی عمرش، شاهد مجموعهای از شکستهای قابل توجه داخلی و بینالمللی بود - کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، در ژانویه ۲۰۲۰، اعتراضات مهسا امینی در سالهای ۲۰۲۲-۲۰۲۳، و پیامدهای فاجعهبار حملات ۷ اکتبر و انتقامجویی بعدی اسرائیل برای «محور مقاومت».........
نظرات
ارسال یک نظر